Ik zoek een stedebouwkundige of planoloog Meer informatie


Jong BNSP – Reflectie; Nationale Dialoog Bouwcultuur 5 maart

11 maart 2020 BNSPJong BNSP

Op 5 maart vond de Nationale Dialoog Bouwcultuur in Soesterberg plaats, een congres waar professionals met elkaar in gesprek gingen over de ruimtelijke en culturele toekomst van Nederland. De aanleiding voor dit congres hangt samen met de nieuwe Omgevingswet en Nationale omgevingsvisie en de Verklaring van Davos uit 2018 waarin gepleit wordt om omgevingskwaliteit te bevorderen. Als Jong BNSP waren we aanwezig om hier perspectief van de jonge ontwerper te vertegenwoordigen.

Op het congres werd het antwoord van het College van Rijksadviseurs en de Raad voor Cultuur gepresenteerd. Kwalitatief hoogwaardige oplossingen op maatschappelijke vraagstukken van deze tijd kunnen volgens dit advies worden gegenereerd door de inzet van ontwerpkracht. De invulling van deze ontwerpkracht werd verder uitgediept in een workshop over ontwerpend onderzoek. Met als titel: Ontwerpend onderzocht… en nu? was de gestelde hoofdvraag: hoe kan de impact van ontwerpend onderzoek vergroot worden? Het antwoord van Jetske van Oosten van het Stimuleringsfonds Creatieve industrie (Anders werken aan stad, dorp & land) zou samengevat kunnen worden in de urgentie van een nieuwe werkwijze, in plaats van de focus op een nieuwe oplossing.

Eva van Rijen, oud-voorzitter van de Jong BNSP en deelneemster aan het ontwerptraject De Regio van de Toekomst gaf aan dat regionaal ontwerponderzoek provincies vooral zou kunnen helpen om abstracte idealen te vertalen naar toekomstgerichte oplossingen. Vanuit BNA onderzoek lichtte Jutta Hinterleitner een aantal lessen uit het ontwerpend onderzoekstraject de Stad van de Toekomst toe, een belangrijke succesfactor volgens haar is de verbindende werking van verbeeldingskracht wanneer dit informeel en gelijkvloers wordt toegepast. In de laatste pitch van Floor Ziegler van de Stadsmakerscoöperatie werd een andere methode van ontwerpend onderzoek voorgesteld met de bewoner centraal om lokale thema’s aan het licht te brengen. De discussie die hierop volgde bracht een belangrijk thema aan het licht, de snelle verandering van omstandigheden in het ruimtelijk domein. Antwoorden hierop luidden een roep naar flexibele en responsieve plannen en een snellere uitvoeringssnelheid met een bredere rol van ontwikkelaars.

De Vlaams Bouwmeester Leo Van Broeck voegde als slot een kritische noot toe, hij pleit voor onderzoekend ontwerp in plaats van ontwerpend onderzoek. Hier zou onderzoek en ontwerp meer verweven moeten zijn met reële opgaven om zo direct resultaten te kunnen evalueren.

In onze reflectie als jonge ontwerpers onderschrijven wij de toegevoegde waarde die ontwerpend onderzoek met zich mee kan brengen. Als we tot een verandering van het systeem willen komen, is het van groot belang om vrij te kunnen denken en nieuwe soms ogenschijnlijk onrealistische ideeën de ruimte te geven. Hiervoor is het van belang binnen een organisatie zonder hiërarchische barrières te kunnen werken aan ontwerpopgaven. Daarbij zou niet geschuwd moeten worden om mensen te shockeren met een mogelijk toekomstbeeld om de discussie in de samenleving op gang te kunnen brengen. Een toekomstbeeld is hier niet meer dan een schets zonder consequenties, maar de routes die het impliceert naar deze toekomst zal langs de vele reële processen lopen die de toekomst vorm gaan geven. Denk aan het hoogbouw voorstel van MVRDV rond het Haagsche Bos of de Noordzee afsluitdijk die Noordwest Europa zou moeten beschermen tegen de stijgende zeespiegel. Deze discussie die op verschillende schalen kan losbarsten zou stakeholders kunnen activeren om een onderdeel te worden van een ontwerpend onderzoekstraject. Wat op verschillende schalen en opgaven van vorm toe kan voegen in de uitwerking hiervan.

Als laatste willen we vanuit Jong BNSP pleiten om zeker ook de jonge professional een stem te geven om zijn of haar input  te kunnen leveren. Er wordt nu nog te weinig gebruik gemaakt van de kennis en inzichten die de Jong Professionals hebben. Zij zijn het product van de belangrijke thema’s die in de laatste decennia integraal zijn opgepakt in het onderwijs, en toch is het vaak nog de oude garde die constant aan het woord is.

Of het nu de burger is, een beleidsmaker zonder verbeeldingskracht of de junior ontwerper met weinig ervaring, zorg dat we het proces gelijkvloers en toegankelijk organiseren om zo tot de innovatieve oplossingen en veranderingen in het systeem kunnen komen.

Sylvan Muijlwijk/Axel Buysschaert

Bestuursleden Jong BNSP

Voor verdere verdieping:

Verklaring van Davos 2018

Verder met de Verklaring van Davos

Anders werken aan stad, dorp & land

 

Regio van de Toekomst

Stad van de Toekomst