Ik zoek een stedebouwkundige of planoloog Meer informatie


De omgevallen boekenkast | Vrede op Aarde

6 december 2017 Blog

In deze donkere dagen voor kerst moet ik elk jaar, terwijl ik de sinterklaassurprises opruim, de kerstversiering van zolder haal en de buitenverlichting in de kale takken van de bomen aanbreng, denken aan boektitels als Oorlog en Vrede, Schuld en Boete en aan vredesinitiatieven én oorlogshandelingen die rond de (joods-christelijke) feestdagen hebben plaatsgevonden. Ik denk dan bijvoorbeeld aan het Ardennenoffensief in december 1944 (na te spelen via ‘Company of Heroes II’) of de Amerikaanse kerstmisbombardementen uit 1972 op Vietnam; weliswaar 45 jaar geleden, maar ik ben dan ook een oudere jongere uit het hippie-tijdperk van Love & Peace, The Summer of Love (1967) en de slogans/liedjes ‘Make Love not War’ en ‘Give Peace a Change’ (1969).

Overigens ook de periode dat binnen Europa een bloedige burgeroorlog in Noord-Ierland werd gevoerd van die jaren zestig tot aan het Goede Vrijdagakkoord van 10 april 1998, nog geen twintig jaar geleden. Over deze ‘Irish Troubles’ zijn politieke-maatschappelijk en persoonlijk-literaire boekenkasten vol geschreven. In geen van de tientallen boeken die ik heb over de architectuur, stadsontwikkeling, ruimtelijke ordening of planningsgeschiedenis van Ierland, waaronder de planmatige kolonisatie vanuit Engeland en (vooral) Schotland wordt zo duidelijk verbeeld wat deze recente oorlog voor de gewone dagelijkse leefomgeving heeft betekend als in het fotoboek van Jonathan Olley met de bedrieglijk onschuldige titel ‘Castles of Ulster’ uit 2007.

Het toont met gruwelijke precisie de materiele consequenties van het elkaar (letterlijk) bevechten van het recht om ergens te mogen zijn – te leven; om te wonen, te werken, te recreëren. Om je vrij te mogen bewegen. Het toont wegversperringen, grensbewakingsconstructies, zwaar bepantserde politieposten en gevangenissen. Steeds zonder mensen in beeld, waardoor je des te meer beseft wat het voor mensen betekend moet hebben.

 

….Waar de werkelijkheid steeds wonderlijker wordt dan fictie, zou het me niets verbazen wanneer op House of Card-achtige manier geprobeerd wordt alle aandacht voor de Russische inmenging in de Amerikaanse democratie af te leiden door een massale aanval rond de komende feestdagen op de op stalinistisch leest ontworpen Noord Koreaanse hoofdstad Pyongyang (ofwel ‘vlakke land’)….

 

Terwijl het vertrek van de Britten uit de Europese Gemeenschap en de introductie van nieuwe grenzen deze fragiele vrede bedreigt, dreigt de totale oorlog in Jemen, die echter, hoe gruwelijk ook, nog begrepen kan worden als een ‘traditionele strijd’ tussen groepen gewapende mensen, met steun van buitenlandse bondgenoten en de gebruikelijke ellende voor de burgerbevolking. Tot op zekere hoogte kunnen we ons daar als onderzoekende, ontwerpende en bouwende beroepsgroepen nog wel in bewegen door beschermende gebouwen en gebieden te ontwerpen, zoals we dat vanaf de aanleg van de stadsmuren tot het bestemmen van het landelijk gebied als strijdtoneel altijd al deden of door het weer opbouwen na verwoestingen.

Beschreven, naast al eerder genoemde boeken (Nieuwsbrief september 2016), in erfgoed-recreatieve publicaties als Neerlands Veste; langs vestingsteden, forten, linies en stellingen uit 1988 van Noortje de Roy van Zuydewijn, Vestingen in Nederland; Forten, verdedigingslinies en vestingsteden, ANWB-ledenspecial (1998), Op weerstand gebouwd; verdedigingslinies als militair erfgoed, themapublicatie 2004 van de Rijksdienst voor de Monumentenzorg en in cultuurhistorische studies, zoals die over De IJssellinie; 1950-1968 eveneens van de RDMZ (en Waanders) uit 1997. Meer architectonisch-stedebouwkundig zijn (om bij de letter b te blijven) het onvolprezen Schuilstad; bescherming van de bevolking tegen luchtaanvallen van Koos Bosma uit 2006 en de kloeke Atlas van de wederopbouw 1940-1965; ontwerpen aan stad en land onder redactie van Anita Blom.

Maar de dematerialisatie van de strijd heeft de aandacht sinds de jaren zeventig verschonen naar cyber-war, antiterrorismestrategieën, nudging en geavanceerde afluisterposten in de periferie van het land (Burum en Eibergen) en satellieten in de ruimte (Brik 2) en doet militaire mankracht er minder toe dan inlichtingen en informatie.

Wat dat betreft is het onheilspellend dat de CIA de weinig doordenkende Amerikaanse president verteld heeft dat er nog slechts een ‘three-month window’ is waarin Noord-Korea militair gezien van het ontwikkelen van zijn ultieme afweer- dan wel aanvalskracht is af te houden is. Ergens voor maart ligt dan de (in dit geval wel erg sinister klinkende) deadline. Ervan uitgaand dat de Verenigde Staten niet alle landen van de wereld tegen zich in het harnas wil jagen denk ik dat de periode van en vlak voor de Winterspelen van 2018 in Pyeongchang in Zuid-Korea afvalt. Dat zou betekenen dat er pas iets gaat gebeuren na eind februari wanneer alle wintersporters die stad (vertaald: ‘Vrede & Voorspoed’) hebben verlaten.

Aan de andere kant is het element van de verrassing een belangrijk strategisch instrument. Waar de werkelijkheid steeds wonderlijker wordt dan fictie, zou het me niets verbazen wanneer op House of Card-achtige manier geprobeerd wordt alle aandacht voor de Russische inmenging in de Amerikaanse democratie af te leiden door een massale aanval rond de komende feestdagen op de op stalinistisch leest ontworpen Noord Koreaanse hoofdstad Pyongyang (ofwel ‘vlakke land’).

 

….In geen van de tientallen boeken die ik heb over de architectuur, stadsontwikkeling, ruimtelijke ordening of planningsgeschiedenis van Ierland, waaronder de planmatige kolonisatie vanuit Engeland en (vooral) Schotland wordt zo duidelijk verbeeld wat deze recente oorlog voor de gewone dagelijkse leefomgeving heeft betekend….

 

Ik gooi het op 27 december; de Dag van de Grondwet van Noord-Korea, een feestdag. In dat geval is de kans groot dat er dan geen blog van mijn hand meer verschijnt, er überhaupt geen BNSP-Nieuwsbrief meer zal verschijnen, internet weggevaagd is, een groot deel van zo niet de gehele aarde verwoest zal zijn en dat onze zorgen over en bijdragen aan Het Nederland van de Toekomst (het thema van onze BNSP-Dag) al dan niet via de NOVI, niet meer nodig of van geheel andere aard zullen zijn. Ik hoop echter in januari weer gewoon met een blog vol vakliteraire boeken uit de omgevallen boekenkast te kunnen komen. Prettige feestdagen!