Ik zoek een stedebouwkundige of planoloog Meer informatie


De omgevallen Boekenkast | Eindejaar

26 december 2018 Blog

EINDEJAAR

Het is december: tijd voor de jaaroverzichten, de lijstjes van de beste boeken van het afgelopen jaar, het al dan niet overstappen van zorgverzekering, het betalen van de BNSP-contributie, het met de buren nadenken over een vuurwerkvrije zone en het kopen van de onvermijdelijke en nooit wat opleverende oudejaarsloten. Maar zelfs zonder geld is het toch ook heel goed mogelijk je (al dan niet verplichte) vakontwikkeling een beetje op peil te houden; zo heeft Platform 31 (de wat wonderlijke naam voor een aantal samengegane, soms eerbiedwaardige instituties op onze vakgebieden) een sneeuw- en sfeervolle digitale winterspecial met ‘must-reads’ voor de komende feest- en vrijedagen: beslist te lezen

Blauwe Kamer kwam op de valreep met de laatste E-zine van dit jaar  geheel gewijd aan het BNSP/NVTL-project de Regio’s van de Toekomst met ook daarin aandacht voor de enthousiasmerende column van Bert Wagendonk in de Volkskrant het Panorama Nederland van het College van Rijksadviseurs: .

Ook de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed heeft (samen met het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie ) onder de acronieme titel KEER een aantal gebiedsgerichte ontwerpstudies laten verrichten naar de betekenis van Klimaatadaptie, Energietransitie voor Erfgoed en Ruimte. Gratis te downloaden maar voor degenen die het moeilijk van het scherm af kunnen lezen ook gratis als fysiek product te bestellen via info@stumuleringsfonds.nl .

Een soortgelijk communicatiemodel wordt ook door de multimedia bedrijf Trancity van Simon Franke gehanteerd; via de downloadpagina zijn nu al een tiental publicaties gratis in pdf of Epub te downloaden, soms is een papieren versie beschikbaar waarvoor een financiële bijdrage wordt gevraagd. Kortom, genoeg gratis digitaal toegankelijke vakgerelateerde informatie – en er moet nog veel meer op het net te vinden zijn.

Qua papier mochten we begin december al het Blauwe Kamer Jaarboek Landschapsarchitectuur en Stedenbouw op de mat horen ploffen. Sinds ik geen voorzitter van de BNSP meer ben krijg ik in december niet meer dat jaarboek in boekvorm aangeboden en moet het, als abonnee, jaarlijks met het laatste kwartaalnummer van het blad doen.

Bij het doornemen, want nog geen tijd voor lezen, laat staan analyseren, kwam ook dit keer bij mij weer de vraag naar voren wat de betekenis van dit Jaarboek was cq zou moeten zijn. Om te beginnen mis ik een soort jaaroverzicht, zoals dat van het 3e jaarboek (97-99) tot het verschijnen van het jaarboek als tijdschriftnummer in 2011 achterin stond. Jarenlang heb ik steeds (vergeefs) gehoopt dat het de richting van het Jaarboek Architectuur in Nederland zou gaan. Daarin verschijnt na de parade van de meest kenmerkende projecten van het boekjaar een reeks rubrieken variërend van het In memoriam, via Personalia, Prijzen, Prijsvragen, Tentoonstellingen, Manifestaties, Varia tot Boeken.

Bij gebrek aan een professionele bibliografische leidraad moet ik dus elk jaar de schoenendoos met uitgeknipte recensies omkeren, de verzamelde uitgeverscatalogi doorspitten en het wereldwijde web doorzoeken. Aan de decemberlijstjes van de opinie- en dagbladen hebben we niet veel. Er zijn daar geen tot nauwelijks architectuurcritici, laat staan mensen die zich een beetje overzichtelijk, al dan niet kritisch, uitlaten over stedenbouw, ruimtelijke ordening en/of planologie.

NRC’s Bernard Hulsman komt met zijn genoegzaam bekende voorkeur voor boeken, waarin bijvoorbeeld ‘definitief afgerekend wordt met Hitlers minister van bewapening Albert ‘Ich Habe Es Nicht Gewusst’ Speer en zijn eerdere biografen’ (Magnus Brechtken: Albert Speer. Een Duitse carrière) of waarin op onthullende wijze gerapporteerd wordt over de desastreuze gevolgen van de uitverkoop van Amsterdam. (Floor Milikowski: Van wie is de stad). Maar het meest heeft hij genoten van de ‘genadeloze geschiedschrijving van de opkomst en het succes van het modernisme in de architectuur en stedenbouw.

In het Don Quichotterige boek Making Dystopia. The Strange Rise and Survival of Architectural Barbarism van de hoogbejaarde Iers-Engelse oud-hoogleraar architectuurgeschiedenis James Stevens Curl. Uit wat ik ervan en -over gelezen heb is het een nutteloos, want reactionair boek wat niet eens een achterhoede gevecht levert, maar, net als Hulsman, ten strijde trekt tegen een allang achterhaalt, want uiterst tijdgebonden idee van/over de moderne architectuur en stadsontwikkeling van bijna een eeuw geleden.

Gelukkig was er ook NRC-medewerker Menno Hurenkamp die het eind februari 2018 verschenen boek van Richard Sennett: Building and dwelling. Ethics for the City noemde. Deze titel was me ook al opgevallen als een van de weinige niet-Amerikaanse boeken in de Top 10 Urban Planning Books 2018 van de website Planetizen. Bibliofiele omnivoor Zef Hemel had er zelfs twee blogs aan gewijd. En in Archined was een fraaie recensie van Chris Langen verschenen, mede naar aanleiding van de boekpresentatie/lezing van Sennett in december in Rotterdam. Het meest opvallende vond ik echter de hoge plaats die de Nederlandse vertaling Stadsleven; een visie op de metropool van de toekomst kreeg op de algemene lijst van 51 beste boeken van 2018 van de Volkskrant. Na zes boeken van (en voornamelijk, zo niet uitsluitend ook over) vrouwen stond Sennett (als eerste man) op de 7e plaats met een actueel en genderneutraal verhaal.

Van mijn dochters kreeg ik dit boek voor/met/op Sinterklaas. Ik zal het, naast het Jaarboek Landschapsarchitectuur en Stedenbouw 2018, tijdens de schaarse momenten voor mezelf tijdens de feestdagenperiode gaan lezen. In de tussentijds moet ik ook nog eens bedenken welk boek uit 2018 ik van mijn schamele eindejaarsuitkering zal gaan kopen. Vooralsnog gaat die moeilijke keuze uit deze persoonlijke top-tien:

The Potato Plan Collection; 40 cities through the lens of Patrick Abercrombie van Kees Christiaanse, Mirjam Züge;

Real Urbanism. Decisive Interventions van Ton Schaap;

 

‘Want de grond behoort ons allen toe’, Leven en werk van stedenbouwkundig architecte Lotte Stam-Beese van Hanneke Oosterhof;

Your Guide to Downtown Denise Scott Brown van Jeremy Eric Tenenbaum;

Kees Christiaanse Textbook, Collected Texts on the Built Environment 1990-2018 van Kees Christiaanse en Jessica Bridger;

stadsschetsen, steden om van te houden, getekend en beschreven door Matthijs de Boer van Matthijs de Boer;

The Adventures of Owen Hatherley in the Post-Soviet Space van Owen Hatherley;

Baku. Oil and Urbanism van Eve Blau en Ivan Rupnik;

IABR−2018+2020–THE MISSING LINK, our future in the delta, the delta of the future van George Brugmans (red.);

en The Hackable City set van Martijn de Waal, Michiel de Lange en Matthijs Bouw

En dan te bedenken dat er voor 2019 ook al een aantal kopenswaardige boeken op stapel staan; misschien toch maar die oudejaarsloten kopen.