Ik zoek een stedebouwkundige of planoloog Meer informatie


De omgevallen boekenkast | boek en blog

19 juni 2018 Blog

Toen ik een jonger, en dus digitaal wat beter onderlegd, familielid vertelde dat ik zelf één keer in de maand een blog voor de BNSP schreef, zei het, met wikipedische wijsneuzigheid: “een web-log of blog is een persoonlijk dagboek op een website dat regelmatig, soms meermalen per dag, wordt bijgehouden. De auteur, ook blogger genoemd, biedt in feite een logboek van informatie die hij wil meedelen aan de bezoekers van zijn weblog. Het is het persoonlijke of juist het gespecialiseerde karakter dat weblogs interessant maakt voor anderen.”

Erkennend dat ik geen echte blogger ben, ging ik op zoek naar Nederlandse bloggers op onze vakgebieden en werkterreinen. Dat viel niet mee. Ik kwam, zelfs na veel gegoogle, op niet meer dan een handvol vakgenoten die min of meer vanuit hun persoonlijke of professionele achtergrond ons regelmatig (maar zeker niet meermalen per dag) inzicht geven in hun speurtochten naar informatie en kennis. Behalve Zef Hemel  en Ed Taverne volg ik niemand daarvan en die twee ook nog slechts zeer sporadisch. Om gestructureerd informatie te verwerven over bijvoorbeeld de Nederlandse architectuur, stedebouw, volkshuisvesting of ruimtelijke ordening zijn er bij mijn weten, geen bloggers die je op weg helpen.

Dat is heel anders in het Verenigd Koninkrijk. Met (twee) Britse schoon- en (sinds kort drie) half-Britse kleinzonen volg ik, met meer belangstelling dan de gemiddelde inwoner van de Europese Unie, de situatie rond de Brexit op de voet en dan met name de sociaal-economische en ruimtelijk-functionele consequenties ervan, toegespitst op Londen, waar één van mijn dochters met man en zonen woont. Als morele en financiële rechtvaardiging voor onze vele Londense bezoeken en mijn daaraan voorafgaande, daarin plaatsvindende en/of daarop volgende boekaankopen, heb ik in een onbewaakt moment toegezegd een architectuurgids voor de volkshuisvesting van London te zullen verzorgen. Vandaar mijn gerichte interesse in zowel de huidige ontwikkelingen in de woningbouwplanning en – architectuur, als in de geschiedenis ervan vanaf het midden van de 19e eeuw. Digitaal op zoek naar informatie kwam ik veel blog-achtige websites tegen; al dan niet met ‘modern’, ‘architecture’ of ‘London’ in de naam. Of alle drie zoals http://modernarchitecturelondon.com/pages/index.php met foto´s en beschrijvingen van zo´n kleine 400 gebouwen.

 

 

Alfabetisch variërend van het (links-activistische) Architects for Social Housing tot het (behoudzuchtig lijkende) Victorian WebDomestic Architecture for the Rich, Poor and Those in between.

 

 

Inhoudelijk variërend van scherpzinnige plananalyses van Coming Home; A Chronological Guide to the History of Arrival Sequences in British Housing tot de ideologisch-gekleurde observaties van Single Aspect Blog of de verzameldrift van welwillende amateurs zoals Dave Anderson met zijn onvoorstelbaar omvangrijke fotoarchief van Modern London Houses .

 

 

Een verhaal apart is de professioneel gelauwerde website van de in onder- architectuur-gebouwde-huizen gespecialiseerde makelaardij The Modern House van Matt Gibberd (kleinzoon van de befaamde Britse stedebouwkundige Frederick Gibberd, auteur van het sinds 1953 meermalen herziene en uitgebreide Town Design) en Albert Hill.

 

 

Opvallend aan deze commerciële website zijn naast het bijzondere vastgoedaanbod, de uitgebreide beschrijvingen van de woningen en hun ontwerpers, de rubrieken what we´re reading en what we´re seeing. Ter gelegenheid van het tienjarig bestaan verscheen drie jaar geleden een boek The Modern House met een selectie van de meest bijzondere woningen die zij in de verkoop hadden gehad.

Minder commercieel en ook meer geïnteresseerd in de bewoners van architectonisch interessante gebouwen en ensembles is de ´independent blog Modernist Estates by Stefi Orazi, listing modernist homes for sale, focussing on London post-war estates with findings on the way including books, films and upcoming events.

 

 

Ooit opgezet om het koop- én huuraanbod van woningen in architectonisch interessante estates in beeld te brengen, voelde Stefi de behoefte ook de huidige bewoners ervan aan het woord te laten in haar blog wat uiteindelijk een zeer verzorgd boek opleverde: Modernist Estates, waarin ze laat zien dat het wonen in modernistische woningbouwcomplexen niet automatisch wonen in een getto betekent.

Was Engeland ooit de bakermat van een collectieve aanpak van het woningvraagstuk met aansprekende resultaten tot diep in de jaren zeventig, na de regeerperiodes van Thatcher en Blair zijn begrippen als council -, municipal – of social housing tegenwoordig synoniem geworden aan ‘Sink Estates’; betonnen achterbuurten, die (ook al zijn ze ontworpen door befaamde architecten als de Smithsons) het beste volledig afgebroken kunnen worden en de bewoners ervan verspreid over het land, wat dan ook in toenemende mate gebeurd. Opgeleid in de jaren zeventig heb ik gezien dat de woning, eens het belangrijkste meekoppelend belang van de stedebouw, verworden is van een primaire levensbehoefte tot een object met voornamelijk commerciële vastgoedkenmerken. Met als gevolg dat goede, eventueel wat slecht onderhouden betaalbare woningen gesloopt worden om plaats te maken voor meer winstgevende projecten voor meer kapitaalkrachtige kopers.

Ik begrijp en billijk dan ook volledig de strijd van John Boughton tegen deze ‘social cleansing’ en voor rehabilitatie van de door de lokale overheid verzorgde volkshuisvesting. Al vijf jaar presenteert hij in een tweewekelijkse blog Municipal Dreams zijn diepgravend en breedvoerend onderzoek.

 

 

In zijn onlangs verschenen boek, eveneens Municipal Dreams getiteld, geeft hij in de beschreven: ‘Rise and Fall of Council Housing’ een prachtig overzicht van de overheidsbemoeienis (en de afbraak daarvan) met ‘decent housing for all’ en de projecten die dat heeft opgeleverd en de afbraak ervan. Koopt dat boek.

Het valt me op is dat veel (en steeds meer) bloggers de behoefte voelen hun blog ook in boekvorm te gieten. De succesvolle weblog Jones te Planner, een coproductie van Adrian Jones en Chris Matthews, heeft al twee boeken opgeleverd: Towns in Britain en Cities of the North.

 

 

Binnenkort zal ook Joshua Abbott zijn blog gaan verboeken. Via de onafhankelijke uitgeverij Unbound loopt een crowdfunding voor zijn A Guide to Modernism in Metro-Land, dat zal putten uit zijn bijna ontelbare blogs verschenen onder de titel Modernism in MetroLand over de moderne architectuur van Noordwest London, dat vanaf de tweede helft van de 19e eeuw een ongekende suburbane groei doormaakte, mogelijk gemaakt door de aanleg van spoorwegen en onder- en bovengrondse metrolijnen.

 

 

Dit alles overziend vraag ik me af of ik ook niet een blog over die Londense woningbouw had moeten opzetten, waarin ik regelmatig (‘soms meermalen per dag’) verslag had gedaan van mijn zoektochten naar kennis en informatie. Misschien komt dat nog, maar eerst proberen de Gids af te maken; de uitgever heeft alweer gevraagd waar die bleef. Dan maar dit jaar geen biënnalevakantie in Venetië.