Ik zoek een stedebouwkundige of planoloog Meer informatie


Archive for the ‘OmgevingsTours’ Category

GEANNULEERD | OmgevingsTour Noorden van Nederland

Afbeelding: © Atelier het Zelfbewuste Noorden / Places of Hope

Helaas hebben we moeten besluiten om de OmgevingsTour Noorden van Nederland te annuleren vanwege het feit dat we te weinig inschrijvingen hebben ontvangen voor deelname aan deze OmgevingsTour.

Verslag OmgevingsTour Utrecht | Gezonde Stad

Verslag OmgevingsTour Utrecht Gezonde Stad

Op 22 februari vond de OmgevingsTour Utrecht Gezonde Stad plaats. Samenwerkingspartner voor de Tour van de BNSP is de Gemeente Utrecht. De middag werd gemodereerd door Eva de Ruiter

Moderator Eva de Ruiter

Utrecht groeit, steeds meer mensen trekken naar deze stad. Om plek te bieden aan al die mensen is er een grote verdichtingsopgave, bouwen binnen de grenzen van de stad. Interessante vraag voor de beroepsgroep stedenbouw en planologie is, hoe onze professie kan bijdragen aan een inclusieve stad waarin de maatschappelijke opgaven net zo belangrijk zijn als de groei.

Naast de verdichtingsopgave geldt namelijk ook dat de locaties die zijn aangewezen voor deze verdichting, gelegen in de zogenaamde Band, zich kenmerken door sociale, economische en culturele ongelijkheid in relatie tot de meer aanpalende florerende wijken van Utrecht. Hoe zorg je voor een gezonde, inclusieve leefomgeving terwijl je tegelijkertijd investeert in de verdichtingsopgave

Hoe kan je bijdragen aan steviger netwerken binnen de buurt, bijvoorbeeld ten bate van langer zelfstandig thuis wonen, het tegengaan van eenzaamheid, grotere zelfredzaamheid, veerkracht maar ook community-vorming. Dat zijn immers grote maatschappelijke uitdagingen die steeds meer op de stad afkomen. Wat betekent dat voor ons beroep?

Feitelijk is de insteek van de Tour “De leefomgeving als maatschappelijke en ruimtelijke opgave” waarbij er wordt gewerkt aan een inclusieve stad die voor iedere bewoner een meerwaarde op gebied van leefomgeving en leefruimte biedt.

Presentatie Nathan Rozema, Labyrinth en Krachtstation

Nathan Rozema, initiatiefnemer van Het Krachtstation; wijkgericht

Het Krachtstation is ontstaan vanuit een eigen initiatief en onderzoek van Labyrinth en haar partners; een full-service onderzoeks- en adviesbureau dat bestaat uit een op elkaar ingespeeld team van specialisten met ruime ervaring op diverse onderzoeksterreinen in het bijzonder op het gebied van zorg, arbeidsparticipatie, versterken van wijkeconomie en ondernemerschap.

Labyrinth is gevestigd in de stad Utrecht met wijken als Kanaleneiland en Overvecht, waardoor ze van dichtbij te maken hebben met multiculturele vraagstukken en vaak bij de hiervan betrokken worden. De visie van Labyrinth is dat je moet uitgaan van de kracht van de wijk en ondernemerschap in wijken moet stimuleren want ondernemers zijn sleutelfiguren die zich met hart en ziel inzetten om een wijk levend en leefbaar te houden. Maar ook de bewoners spelen in het leefbaar maken en houden van de wijk een grote rol. Hoe betrek je ze bij transformatieprocessen die ten goede komen aan hun wijk.

Een mooi voorbeeld van een zelfredzaam en bijzonder succesvol initiatief is het Krachtstation, gevestigd in een oude school en plaats biedend aan allerlei initiatieven, van bedrijf tot horeca tot woonvoorziening voor studenten en ontmoetingsplek voor de bewoners van de wijk.

Geïnitieerd door Labyrinth en haar partners, opgezet zonder ondersteuning of subsidie maar met de inzet van betrokken bewoners en ondernemers is het Krachtstation, midden in een wijk die compleet transformeert, een plek die de locatie een enorme positieve boost geeft in het kader van leefbaarheid, maatschappelijke betrokkenheid, ontmoeting en deling. Het Krachtstation onderhoudt zichzelf en brengt geldstromen door de wijk, in de wijk. Ondernemerschap, ontmoetingen, zowel zakelijk als anderszins en het wonen met een eigen verantwoordelijkheid om je woonomgeving leefbaar te maken worden gefaciliteerd. Het Krachtstation is uitgegroeid tot een begrip in een wijk waar het begrepen worden tijden lang onder druk heeft gestaan en…waar bewoners en betrokken bedrijven en bedrijfjes mede bijdragen aan het welslagen van dit bijzondere krachtproject.

Bekijk de presentatie van Nathan Rozema: krachtstation-BNSP

 

Presentatie Ries van der Wouden, Planbureau voor de Leefomgeving

Ries van de Wouden, Planbureau van de leefomgeving; nationaal gericht

Daar waar Nathan ons inleidt in de wijk, leidt Ries van der Wouden ons in op de nationale schaal en de opgaven waar we voor staan inzake Omgevingswet en Nationale Omgevingsvisie.

Het nieuwe omgevingsbeleid voegt voorheen gescheiden beleidsterreinen samen – zoals de ruimtelijke ordening, het natuur- en milieubeleid, cultureel erfgoed, verstedelijking, infrastructuur en waterbeleid.

De geplande invoering van de Omgevingswet in 2020 of later en het opstellen van een Nationale Omgevingsvisie (NOVI) bieden veel kansen voor vernieuwing. Die dreigen nu ten dele te worden gemist; door een concentratie op de opgaven in de fysieke leefomgeving (klimaat, circulaire economie, infrastructuur, landbouw en landschap) lijkt te worden vergeten dat omgevingsbeleid in de eerste plaats ook een maatschappelijke opgave is. De policy brief en daarmee ook de presentatie die Ries van der Wouden heeft opgesteld is een pleidooi om daar rekening mee te houden en deze thema’s in het omgevingsbeleid mee te nemen. In zijn presentatie benadrukt Ries van der Wouden juist de maatschappelijke, menselijke betrokkenheid.

Zijn sheet inzake politieke stemmingsvoorkeur is daarbij een eyeopener. Daar waar de VVD in het gevisualiseerde stemoverzicht bijna overal in het land als grootste partij wordt aangemerkt, en daardoor een eensgezindheid suggereert in het maatschappelijke domein, biedt de kaart van de tweede partijenvoorkeur een heel ander beeld, verdeeldheid en voorkeuren die regiogericht zijn. Deze tweede kaart biedt inzicht in regionale diversiteit, problematieken en prioriteit die door bewoners wordt gegeven aan het politieke klimaat. Ries van der Woude waarschuwt dat bij de opgaven juist de maatschappelijke waarden moeten worden meegenomen wil deze grote nieuwe vormgeving van de ruimtelijke ordening en de fysieke leefomgeving een kans van slagen krijgen.

Bekijk de presentatie van Ries van der Wouden: Omgevingsbeleid op een tweesprong 

 

Presentatie Ellen van Beckhoven, Gemeente Utrecht

Ellen van Beckhoven, Senior-Adviseur gezonde leefomgeving; Utrecht stedelijk gebied

Ellen presenteert de groeiopgave van Utrecht die zich sinds de tweede helft van de vorige eeuw prominent manifesteert. De huidige grote groeiopgave moet binnen de gemeentegrenzen plaatsvinden en dat houdt in: verdichting in de bestaande stad.

Hoe combineer je deze verdichting met de opgave Gezonde Stad waar Utrecht een speerpunt in haar beleid van heeft gemaakt. Gezondheid en stedelijkheid was in het verleden geborgd maar is met de tijd van elkaar verwijderd geraakt terwijl Utrecht van alle steden momenteel voor de grootste groeiopgave in de bevolking staat. De verdichtingsopgave ligt in de zogenaamde Band van Utrecht, juist deze Band kenmerk zich (zie presentatie) door maatschappelijk zwakkere leefgemeenschappen, op allerlei gebied, gezondheid, sociale cultuur, economie, opleiding.

Tegelijkertijd ontstaan juist ook in de Band initiatieven die bijdragen aan het versterken van het wijkgevoel en daaraan direct verbonden de leefomgeving. Zie als inspirerend voorbeeld het initiatief het Krachtstation. Utrecht gaat dan uit van het motto “create health by creating communities en look what’s strong en not what’s wrong.

Daar moet dus de investering plaatsvinden. Grootste fysieke vraag daarbij is: of gezond stedelijk leven wel voor iedereen bereikbaar is. Hoe de groei in te zetten dat iedereen, maar vooral voor de Utrechters die dit het hardst nodig hebben, hiervan kunnen profiteren. Dit gegeven vormt tegelijkertijd de insteek voor de workshop die later op de middag door Ellen wordt geleid.

Bekijk de presentatie van Ellen van Beckhoven: Band Versterken – omgevingstour 

 

De excursies

Er vinden na de presentaties twee excursies plaats.

Eén excursie wordt geleid door Nathan Rozema en Kariem van Stichting Trendy, die de deelnemers meenemen op safari door de wijk; in dit geval de omgeving rondom het Krachtstation. Nathan begint de ‘lopende discussie’ door direct buiten het gebouw van het Krachtstation aan te geven wie, waar, waarom en met welke ontstaansgrond in het gebouw zitten. Ook wijst hij op het kruispunt waaraan Krachtstation gelegen is. Dit wordt momenteel volledig op de schop genomen en we ervaren de ‘gemiste kans’. Met de omvorming van het kruispunt (voor de Google-map-pers onder ons; het 5 Mei-plein) had een veel herbergzamer woon- en verblijfsomgeving tot stand gebracht kunnen worden. Nu is en blijft het een grote verkeersmachine met al zijn negatieve effecten. Met name de scheidende werking van plein en verkeersader Churchilllaan tussen winkelcentrum en Kanaleneiland ZW is opvallend. Ook opvallend is dat het winkelcentrum, ondanks herhaalde opknapacties van de afgelopen jaren, volledig introvert gebleven is; er is geen enkele interactie tussen winkelcentrum en omgeving. (Een ‘gesloten bunker’.) Daarna lopen we in zuidelijke richting en komen, na enige omzwervingen en veel discussie aan op de grote, niet bebouwde, ruimte gelegen tussen Marco Pololaan en Columbuslaan. Dit ‘park’, centraal in de zuidwestelijke kwadrant van de wijk en ‘gespannen tussen’ twee kerkgebouwen, zou een grote rol kunnen spelen in de wijk. Het lijkt alsof er van deze potentie weinig gebruik wordt gemaakt.
De flatgebouwen (de zeer overheersende woonvorm van Kanaleneiland) kennen in de plint enkel bergingen en garageboxen; ook hier geldt dat de interactie tussen woongebouwen en straat geheel afwezig is. Met alle negatieve gevolgen voor verblijfskwaliteit, gezelligheid en sociale veiligheid.
We constateren dat het groen in de wijk weinig aantrekkelijk is: kwaliteit, sortimentskeuze en mate van onderhoud maken dat dit weinig zinvol groen is met weinig positief effect op de verblijfsomgeving. ‘Schaamgroen’, ‘zinloos groen’ zijn als termen hier op zijn plaats.

Tenslotte komen we aan bij een flatblok waar in de onderbouw enige boxen zijn omgezet in winkeltjes en kleinschalige voorzieningen. Dit maakt ‘het leven op straat’ direct geheel anders. Een (nu nog beperkt) voorbeeld dat zeker navolging verdient !

Excursie Kyra Kuitert/Rosemarie Maas/ geen prettige plek!

Gelijktijdig nemen Kyra Kuitert en Rosemarie Maas de deelnemers aan hun workshop mee op tour om juist de plekken te bezoeken en te inventariseren in de omgeving die zouden kunnen transformeren tot prettige plekken met een positieve uitstraling op de wijk. De plekken die worden bezocht blinken niet uit in leefbaarheid; veel hekken, kleine speelvoorzieningen, een in zichzelf gekeerd winkelcentrum en een onbestemd groen grondgebied langs de oevers van het Merwedekanaal geven aanleiding om de workshops van voeding te voorzien voor ingrepen in de leefomgeving van deze buurt die groot effect op de leefbaarheid ervan beoogt. Er wordt uitgegaan van de mogelijkheden die deze plekken bieden om te transformeren naar prettige verblijf- en ontmoetingsplekken.

Kyra en Rosemarie gaat uit van de vier V’s:

  • Veiligheid  Onder andere ‘sociale ogen en oren’
  • Variatie  Visuele afwisseling, vooral op ooghoogte
  • Verblijf  Aangenaam zitten met een prettig uitzicht
  • Verplaatsing  Logisch en comfortabel van ‘a’ naar ‘b’

Met deze vier uitgangspunten lopen ze het ‘ommetje’ door de buurt als inspiratie voor de workshop.

De workshops

Na de excursie ging men in workshops met specifieke thema’s aan de slag:Elk vanuit een ander perspectief maar wel met een focus op de relatie tussen stedenbouw en (het creëren van) maatschappelijke waarde.

Kyra Kuitert, Bureau KM, workshop 1
  1. Kyra Kuitert, Rosemarie Maas,  Bureau KM en auteurs van het handboek Prettige Plekken; openbare ruimte: verbinden, ontmoeten, gezonde fysieke en sociale leefomgeving.
    Workshop 1, openbare ruimte, verbinden, ontmoeten, gezonde fysieke en sociale leefomgeving
  2. Judith de Koster, Bureau BGSVen Joris van Haaften, stedenbouwkundige Gemeente Utrecht: Verdichtingsprojecten verbinden met maatschappelijke opgaven.

    Workshop 2, Stedelijke verdichting en maatschappelijke opgaven

     

  3. Ellen van Beckhoven en Frederik Leenders, Gemeente Utrecht: Wat kan de vakgroep bijdragen aan een inclusieve en gezonde leefomgeving bij de groeiopgave van Utrecht.
    Workshop 3 aan het werk, inclusieve en gezonde leefomgeving bij groeiopgave, de rol van de vakgroep

De workshops vonden plaats in de vorm van pressure cookers. In één uur tijd werden thema’s behandeld en de discussies aangegaan om tot kennisdeling en inspiratie voor de betreffende onderwerpen te komen.De conclusies van de workshops werden onder leiding van moderator Eva de Ruiter plenair gedeeld.

Conclusies workshop 1; verbinden, ontmoeten, gezonde fysieke en sociale leefruimte:

Wat viel op inzake de openbare ruimte rondom het Krachtstation:

Veel groene ruimte in de wijk

  • Er is veel potentie in het gebied aanwezig inzake inrichting van de openbare ruimte. Er bevindt zich veel ongebruikte ruimte in het gebied. Gebruik deze ongebruikte ruimte voor transformatiedoeleinden inzake gezonde leefomgeving.
  • Denk hierbij aan natuurlijk spelen, tuintjes maar vooral stem af met de doelgroep wat zij voor zich zien als mogelijke ‘gezonde’ invulling.
  • Vul de plinten op die zich in het gebied bevinden, ook van die gebouwen die in transformatie zijn.
  • Zorg voor verblijfplekken en biedt zitmogelijkheden zodat zowel jongeren, jonge ouders en ouderen zitmogelijkheden hebben. Dit stimuleert gesprekken en ontmoetingen.
  • Scherm zicht op auto’s af door middel van groene ingrepen.
  • Het gebied kenmerkt zich door veel hekken die sociaal verkeer afsluiten. Zorg voor aangename routes, verwijder hekken en biedt alternatieven voor afscheidingen.
  • Er zijn groene plekken, deze kunnen als verbinder worden aangemerkt tussen de straten in de wijk of tussen wijken onderling, richt ze zorgvuldig, in overeenstemming met gebruikers in, maak daar een wijkproject van.

Kyra Kuitert , Bureau KM, presenteert de conclusies van workshop 1

 

Onvoldoende ruimte voor sport in de Merwedekanaalzone

  • Het viel de workshopleiders en deelnemers op dat er onvoldoende is geïnvesteerd in sportvoorzieningen rondom het Merwedekanaal terwijl deze strook zich heel duidelijk aanbiedt daarvoor.
  • Investeer bijvoorbeeld langs de oevers in pannakooien (basketbal, voetbal, tennis).
  • Investeer in aantrekkelijke routes die uitnodigen tot een wandeling naar de oevers van het kanaal en richt deze als zodanig in dat het prettige plekken worden.
  • Creëer langs het Merwedekanaal een centrale ontmoetingsplek/sportplek met bijvoorbeeld een alternatieve horecavoorziening.

Kansen voor ontmoeting in de wijk ook bij verdichting

  • Gebruik de strook langs het kanaal door onder anderen toepassing van kleur bij inrichting en groen.
  • Voeg elementen toe die het verblijf stimuleren zoals ligstoelen, sportattributen (fitnessparcours of anderszins), en leg aantrekkelijke en vanzelfsprekende routes aan met elementen daarin verwerkt die de fantasie stimuleren (prijsvraag?).
  • Winkelcentrum: verbreed de stoepen en stimuleer terrassen zodat men prettiger loopt en verblijft.
  • Zorg voor minder auto’s of creëer parkeergelegenheid uit het zicht van het centrum. Geparkeerde auto’s vormen een grote barrière voor het creëren van prettige verblijfplekken.
  • Stimuleer de vestiging van kiosken, dit stimuleert het creëren van ontmoetingsplekken en brengt reuring in het gebied.
  • Creëer aangename, zichtbare zitplekken in het winkelgebied zowel in de buiten- als in de binnenruimte.

Conclusies workshop 2; Verdichtingsprojecten verbinden met maatschappelijke opgaven

  • Bij verdichtingsopgaven spelen ook mobiliteitsconcepten, deze krijgen meer massa en invloed als je de omringende wijken betrekt en verbindt.
  • Maak de lokale economie aanvullend en verbindt oud en nieuw. Hiertoe moeten fysieke voorwaarden worden geformuleerd maar ook sociale voorwaarden. Zorg voor kwaliteit inzake lokale economie.
  • Zorg dat de ‘verkleuring’ van binnenstedelijke herontwikkelingsgebieden (Cartesius, Werkspoor, Merwede, KPD-strook, Rotsoord etc.) maat houdt met ontwikkelingen en zorg voor indien mogelijk een goede balans.
  • In de verdichtingsopgaven liggen ook milieupunten. Deze milieupunten zijn altijd druk bezocht (afval). Maak van zo’n milieupunt een leuke plek die uitnodigt tot ontmoeten, wellicht economie en verblijf.
  • Een enclave is alleen dan succesvol als je meerdere verbindingen legt met de overige omringende leefomgeving. In die zin investeer in evenementen voor buurten. Een mooi voorbeeld daarvan is de marathonloop die het Krachtstation met scholen heeft georganiseerd.
  • Respecteer ook de reeds aanwezige leefomgeving en zorg dat deze wordt opgenomen indien je een verdichtingsproject in een dergelijke leefomgeving projecteert. Een voorbeeld van een fijne leefomgeving is de Schepenbuurt. Dit is een “some where plek” en niet een “anywhere plek”. Deze buurt heeft een eigen identiteit. Er bestaat een grote sociale cohesie.
  • Let dus op dat je geen gentrificatie toepast waardoor oorspronkelijke bewoners van hun plek worden verdreven.
  • Ontwikkel een RET traject, en verbindt daarmee de wijken onderling, neem dit traject mee bij je verdichtingsopgave.
  • Gebruik de voorzieningen die in een bepaalde wijk al aanwezig zijn om andere wijken te verleiden van deze voorzieningen gebruik te maken, bijvoorbeeld sportvelden en – hallen kunnen met korting door omringende wijkbewoners worden gebruikt. Zo investeer je in verbindingen op fysiek en sociaal terrein. Daarnaast stimuleer je de “nieuwe Utrechtenaren “die zicht in de verdichtingsprojecten vestigen, om de wijken rondom je leefomgeving, bij je leefomgeving te betrekken.
  • Betrek bewoners uit omliggende wijken in de Collectieve Dienstvoorziening die voor de verdichtingsopgave wordt ingezet.
  • Zorg voor een programmatorische goede afstemming, als in een wijk een bepaald voorzieningenniveau aanwezig is, faciliteer dan de toegang tot die wijk inplaatsvan investeren in een tweede voorzieningenniveau ter plekke. Zo “verplicht” je (nieuwe) wijkbewoners om een andere wijk in te gaan om gebruik te maken van de reeds aanwezige voorziening.
  • Houdt het geld in de wijk dus investeer in lokale economieën en geef deze een kans.
  • Investeer in energiecorporaties die een groter gebied beslaan zodat er een collectief energiebeheer en -gebruik mogelijk is.
  • Er is ruimte, ook restruimte, deze bieden kansen om te investeren in gebruiks- of ontmoetingsplekken in plaats van ongebruikt en daardoor ongedefinieerd te worden, kortom neem in een verdichtingsproject ook de omgeving mee en zorg op voorhand voor verbindingen met omringende gebieden/wijken.
  • Onderzoek: wat hebben omliggende buurten nodig om goed te kunnen functioneren als buurt of wijk en probeer daar een uitwisseling tussen buurten onderling van te maken, ik bied jou ruimte, wat bied jij mij daarvoor in de plaats. Zet dus in op een buurtkwartet.

Joost van Haaften en Judith de Koster (workshop 2) in discussie met Nathan Rozama

 

Conclusies workshop 3; Wat kan de vakgroep bijdragen aan een inclusieve en gezonde leefomgeving bij de groeiopgave van Utrecht.

  • Heeft stedenbouw een rol bij de maatschappelijke en gezonde opgave, was een eerste belangrijke vraag. Deze vraag wordt vooralsnog geborgd door de juristen in de omgevingsvisie die inhaken op het maatschappelijke gegeven gezonde mens in onder anderen sociografische zin. Tot voor enige tijd was de betrokkenheid inzake gezond en sociaal maatschappelijk gedragen een top-down benadering. De vakwereld heeft hier ook mee te maken en zal zich zeker rekenschap moeten geven bij stedenbouwkundige en planologische ingrepen van deze opgave. Dus ja, de vakgenoten hebben een rol in deze opgave. Ze zijn ertoe verplicht deze opgave in hun werk mee te nemen.
  • Stedenbouw en gezondheid met sociaal-maatschappelijk draagvlak was van oudsher een integrerend principe. Door de verschillende overheidslagen is deze integratie uit elkaar geknipt en hoe deze weer met elkaar verbonden moeten worden op alle schaalniveaus is daardoor feitelijk het wiel weer opnieuw uitvinden. Ook stedenbouwkundigen en planologen worstelen hiermee, hoe vindt je elkaar.
  • Vanuit de politiek en de Raad wil men het geluk kunnen meten via de happy city-index. Het blijkt dat geluk vooral wordt afgemeten aan een brede welvaart. Echter de investering vanuit de vakgroep moet erop gericht zijn om juist ook de sociaal-maatschappelijke vraagstukken mee te nemen in hun planvorming en uitvoering. Daarin moet en kan de vakgroep gestimuleerd worden wanneer programmatisch hierop nadruk komt te liggen. Zo worden ook zij gedwongen om integraal te werken.
  • De vakgroep is zich ervan bewust dat participatie, naast duurzaamheid, ook een investering vraagt op gebied van het sociale en gezonde vlak. Deze termen moeten programmatorisch worden opgenomen. Het is theorie en de praktijk is nog weerbarstig want . . . . hoe neem je dat op en waar kan de samenwerking tussen vakgebieden worden bevorderd.
  • Wie is uiteindelijk verantwoordelijk voor de gezonde stad. Het zou goed zijn wanneer er bijvoorbeeld voor stedenbouwers een kompas wordt samengesteld waarbij al deze programmatorische eisen in zijn verwerkt.
  • Het vakgebied en de overheden zouden gebaat zijn bij de gezondheidsmonitoring die meer onderzoekend te werk gaat in plaats van trendvolgend. Resultaten daaruit kunnen dan opgenomen worden in programma’s voor stedenbouw.
  • Er zijn gereedschapskisten ten aanzien van gezonde stad, inclusieve stad; hoe kunnen die worden gedeeld en gebruikt.
  • Overall blijkt dat er vooralsnog meer vragen zijn dan mogelijke verbindingen hoewel de tendens wel gericht is op deze verbinding. De rol van de stedenbouwkundige komt niet duidelijk naar voren en verdient, wellicht in vervolgsessie, duidelijk aandacht te krijgen.

Conclusies workshop 3 Frederik Leenders licht de conclusies toe.

 

Conclusies overall

Tijdens de plenaire terugkoppeling wordt gewezen op het feit dat men zich eerst echt moet gaan verdiepen in de wijken, wat speelt er, is men zelf al een stuk op weg om leefbaarheid, sociale en fysieke omstandigheden en cultuurmaatschappelijke verbindingen te verbeteren. Vaak blijkt dat wijken op eigen initiatief, en nog niet gedeeld met overheden, al op weg zijn om hun eigen omgeving en omstandigheden te verbeteren. Zie het Krachtstation dat ook op eigen wijze, zonder inmenging van de overheden, maar wel met inhoudelijke hulp van de Gemeente met betrekking tot vergunningverleningen en Mitros met betrekking tot het meewerken aan het plan, tot bloei komt en zich door ontwikkelt. Vanwege het succes wordt het Krachtstation (terecht) betrokken bij de succesprojecten van de stad terwijl ze het helemaal “alleen” hebben gedaan en daardoor ook onafhankelijk zijn. Gebruik de creativiteit van aanwezige bewoners om processen ten aanzien van inclusiviteit, gezonde stad, verdichting tot stand te brengen. En . . . . laat overheden maar ook de vakgroep kennis opdoen van deze initiatieven en ermee samenwerken om vervolgens in gezamenlijkheid de gezonde stad te programmeren waarbij niet alleen DE PLEK maar juist DE OMGEVING wordt betrokken.

Conclusies overall van de OmgevingsTour Utrecht Gezonde Stad

Het verslag is hier ook als download beschikbaar

Bekijk hier de fotoreportage van de OmgevingsTour Utrecht

Foto’s: Wil Groenhuijsen

Masterclass energie en ruimte | schrijf je in

Datum: 22 maart 2018

Locatie: TNO | Anna van Buerenplein 1 | Den Haag

Tijd: 12:30 – 16:00

Pilots Energietransitie en Ruimte

In 2017 hebben in BNSP-verband een aantal gemeenten en adviesbureaus in opdracht van het ministerie van IenM/BZK ervaring opgedaan met de borging van de energietransitie in het ruimtelijke domein. In het bijzonder hebben zij geëxperimenteerd met de integratie van energieambities in de beoogde nieuwe planfiguren omgevingsvisie en omgevingsplan. Helpt de nieuwe Omgevingswet gemeenten bij de opgaven rondom de energietransitie? De lessen uit deze pilots zijn gebundeld in de factsheet ‘Energie en Ruimte – lessen uit de BNSP pilots’.

Uit de pilots komt de expliciete oproep om verder te experimenteren. Graag willen wij met professionals die in hun praktijk al actief zijn op het onderwerp energie en ruimte voortbouwen op de geleerde lessen en ze verder verdiepen.

De verdieping: Masterclass Energie en Ruimte

Het ministerie van BZK, TNO en Kennislab Omgevingswet van de BNSP nodigen u uit een casus in te dienen voor een verdiepende masterclass Energie en Ruimte.

De masterclass is bedoeld voor professionals (gemeenten, adviesbureaus, zzp’ers) die al enige tijd in de praktijk bezig zijn met de integratie van de twee domeinen (energietransitie en ruimte), en tegen concrete vragen aanlopen. In de masterclass delen we ervaringen, bouwen we gezamenlijk kennis op en gaan we met experts op concrete thema’s in discussie over uw cases. Het is zelfs denkbaar dat uw casus de volgende pilot wordt !

*nb, Wellicht dat u als Gemeente de opgave Energie en Ruimte intern, zonder een adviesbureau van buitenaf te betrekken, met collega-professionals  binnen uw gemeente bent aangegaan. Uiteraard kunt u dan ook deelnemen aan de Masterclass. Graag nodigen wij u dan, samen met de betrokkene(n) van uw gemeente uit. U wordt verzocht dit te vermelden bij het inschrijfformulier

Omdat we een interactieve sessie nastreven, zal het aantal deelnemers beperkt zijn. Deelname geschiedt op basis van geschiktheid van de casus en alleen als zowel het betrokken adviesbureau als de gemeente aanwezig kunnen zijn.

Dead-line datum aanmelding en indiening casus (zie onderstaand formulier): 15 februari
Bevestiging deelname vanuit de organisatie: uiterlijk 1 maart

Na 1 maart wordt de deelnemerslijst toe gezonden aan de ingeschrevenen.

Wij zien uit naar een vruchtbare masterclass.

 

Geiske Bouma en Alexander Woestenburg (TNO), Adna Hasic, Ruud Louwes en Frank Gorissen (Kennislab Omgevingswet), Gerrie Fenten (ministerie van BZK)

 

Aanmelding en Casusomschrijving

Selecteer een geldig formulier

Terugblik op Smart City | Wise City

Op donderdag 5 oktober waren we te gast in het Designhuis, Eindhoven voor de OmgevingsTour Smart City | Wise City.

De dag startte met een excursie, geleid door dagvoorzitter Cees Donkers, door de Smart Area’s van Eindhoven, daar waar ontwikkelingen ten aanzien van hergebruik, transformatie en het gebruik van Big Data plaats vinden of al hebben plaats gevonden.

 

stratumseind

Presentaties

Het middagprogramma bestond uit drie inspiratiesessies die door Anne van Strien, Beeck Ruimtemakers, Rocco Verdult , Studio Rocco Verdult en Tinus Kanters, Gemeente Eindhoven, DITTS en Stratumseind LivingLabs, werden gegeven.

Juist het sociale, menselijke aspect wordt vaak vergeten bij de gesprekken over en toepassing van Big Data en nieuwe technologie. Onze gastsprekers zijn juist allen bedreven om het menselijke aspect binnen deze nieuwe technologie in hun ontwerpen, projecten en processen op de voorgrond te plaatsen. Ieder ging op een bijzondere wijze in op het gegeven Smart City | Wise City, gericht op het welbevinden van bewoners en gebruikers van de (stedelijke) openbare ruimte waarbij het gebruik van nieuwe technologie in combinatie met social design centraal staat. Meest opvallend uit alle presentaties was dat de verbinding met de menselijke maat (bewoners, gebruikers) centraal staat en dat daardoor projecten en processen in participatie plaats vinden en slagen.

 

IMG_5568 (1)

 

Anne van Strien gaf een presentatie over het inzetten van social design, nieuwe technologie en het betrekken van wijkprojecten voor het maken van voedsel uit de stad. Wat deze projecten aan leefbaarheid en gebruik van je omgeving opleveren is zonder meer positief en verbindend te noemen. Door een integrale procesgang met verschillende disciplines en culturen aan te gaan inclusief  bewoners en gebruikers, ontstaan duurzame, ecologisch verantwoorde en sociaal sterke buurten; Making City for Urban Future.

Download hier de presentatie

 

IMG_5574

 

Rocco Verdult presenteert de transformatie van openbare ruimten waarbij het “anders” kijken naar de stad essentieel is. De Studio ontwerpt met de samenkomst van mensen binnen een specifieke context als uitgangspunt. Hij zette de deelnemers tijdens de presentatie aan het werk door vragen te stellen over de beelden die men te zien kreeg. Hierdoor werd je je bewust dat zo kort anders kijken alleen al voor een openbaring zorgt met betrekking tot gebruik en inrichting van plekken en het verbinden van mensen. Zijn doel is onder anderen het maken van prettige (verblijf) plekken door middel van zowel kleine als grote ingrepen die vanuit een niet verwacht perspectief een totaaleffect op een omgeving bieden. Zijn doel is onder anderen dat je je meer bewust wordt van het landschap in de stad en welke mogelijkheden dit landschap biedt aan de gebruikers.

Nieuwe technologie zet hij in om verbindingen en transformaties te laten ontstaan tussen mensen en plekken en mensen onderling. Algemene impressie is dat hij door middel van grote en kleine ingrepen positieve verblijfplekken maakt, al dan niet tijdelijk van aard. Het betrekken van de gebruikers van de plek is daarbij essentieel. De toepassing van nieuwe technologieën en social design zijn daarbij ondersteunend om het gewenste resultaat te bereiken.

 

IMG_5584 (1)

 

Tinus Kanters past Big Data toe om de bewegingen in de stad zichtbaar te maken en na te gaan waar ingrepen nodig zijn om de leefbaarheid van een locatie te verbeteren en te veraangenamen. Zo is het bekende voorbeeld van de verbeterde omstandigheden in de langste ( en ook voorheen een van de ruigste) kroegstraten van Eindhoven, Stratumseind, gerealiseerd door het inzetten van Big Data om naderende agressie te kunnen meten en  te verhinderen. De inrichting van de openbare ruimte is voor het meetbaar maken van deze methoden essentieel. Maar ook het herinrichten naar aanleiding van de data vormt daar een belangrijk element in. Ook is samenwerking, integrale benadering tussen verschillende gebruikers van de ruimte (ondernemers, bewoners, overheden en ordehandhavers) essentieel. Het inzetten en toepassen van Big Data voor transformatie, herinichting en samenwerkingsverbanden heeft in Eindhoven geleid tot het creëren van prettige plekken en een verbetering van leefbaarheid in de stad.

Download hier de gehele presentatie met nog veel meer informatie!

Workshops

Na de presentaties werden workshops gegeven waarbij Isis Boot als workshopleider bij het onderwerp van de presentatie van Anne van Strien aansloot.

Bedoeling was dat men bij de workshops op een aantal aanbevelingen zou uitkomen die  de beroepsgroep handvatten kunnen bieden in hun professionele werkveld, alles in het kader van Smart City | Wise City.

Uitkomst workshop 1: Isis Boot / Anne van Strien

De stad is nooit af maar om vooruitgang te maken in de processen: werk interactief, ga het experiment aan in lokale context, genereer aandacht voor meerdere waarden waarbij de maatschappelike factor leidend is. Zorg dat je resultaten meetbaar zijn.

Uitkomst workshop 2: Tinus Kanters

Maak pitches die zijn hebben bedacht in samenspraak en respectvol tot een hard plan. Wees niet egocentrisch maar deel kennis en pas die toe. Help en inspireer elkaar in het toepassen van resultaten verkregen uit Big Data voor de verbetering van leefomgevingen en leefomstandigheden. Zorg daarbij voor verbinding met de personen die bij een onderzoek via Big Data zijn betrokken en zorg samen voor een positief resultaat. Maak van Big Data Smart Data om tot een Wise City te komen.

Uitkomst workshop 3: Rocco Verdult

Rocco zet de workshopdeelnemers aan het werk om via elkaars ideeën tot uitwerkingen te komen die verrassende uitkomsten bieden om plekke in de openbare ruimte als verbinders en feestplekken in te zetten. Zo is er het “muziekstoplicht” die via sensoren jouw stream oppakt en laat horen in de openbare ruimte. Zo wil je wel wachten voor een rood stoplicht. En het Acné-café waar ouderen ( bijvoorbeeld, bejaardensoos, verzorgingshuis ), met hun wifi-verbinding als hotspot kunnen fungeren voor jongeren die op deze wijze kunnen hangen, filmpjes kunnen kijken, chillen. Met jongeren wordt dan vooral de doelgroep 14-jarigen bedoeld, pré- en jonge pubers. uitkomst van de workshops: samen werken aan verrassende ideeën, gebruik de creativiteit in gemeenschappelijkheid om de plekken in de stad (be)leefbaar te maken.

Uitkomst Workshop 4: Cees Donkers

Cees, als dagvoorzitter, neemt voor deze workshop de honneurs waar van Reinier van Abbe die onverwacht verhinderd is. Hij heeft het over de transformatie en het hergebruik van gebouwen om tot nieuwe communities te komen. Gefocust wordt op de doelgroep 60+ | 30 -.. Zij kunnen aan elkaar diensten verlenen met behulp van social design. Zo ontstaat er betaalde woonruimte, worden leegstaande gebouwen gebruikt, worden plekken weer leegbaar en worden initiatieven geboren. Het gebruik van nieuwe technologie door de jongeren stimuleert wellicht uderen om hier hun voordeel mee te doen. Dit is een nieuwe doelgroep voor de beroepsgroep die zeker onderzocht zou moeten worden. Het zoeken naar toepassingen is hierbij oplossing dus maak zoeken mogelijk .

Afsluiting

Het was een inspirerende middag met verrassende uitkomsten waarbij een groot woord van dank voor Cees Donkers, Raad van Advies-lid BNSP, inhoudelijk deskundige en trekker van deze middag, bijzonder op zijn plaats is. Zonder Cees was deze inspirerende middag niet mogelijk geweest! De afsluiting vond plaats met een geslaagde netwerkborrel.

 

Voor diegenen die geïnspireerd zijn geraakt door deze Omgevingstour: BNSP organiseert in samenwerking met Elba-Rec een masterclass: Ontwerpen van de Smart City. BNSP-leden ontvangen bij inschrijving een korting op de overall-prijs. Meer informatie: Masterclass Ontwerpen van de  Smart City 

 

 

 

OMGEVINGSTOUR SMART CITY | WISE CITY | 5 OKTOBER 2017

© foto: Eindhoven 247

Op 5 oktober 2017 vindt er weer een OmgevingsTour plaats; Smart City | Wise City. We gaan voor deze Tour naar Eindhoven.

Een van de opgaven in de nieuwe omgevingswet is Smart Cities en hoe om te gaan met de nieuwe technologieën die deze slimme steden met zich meenemen.  Slimme snelwegen, 3D-geprinte bruggen en woningen, sensoren in de openbare ruimte, domotica, smart grids, big data voor planprocessen;
ze zijn er allemaal al en het is nog maar het begin. Elke zichzelf respecterende stad heeft dan ook een smart city programma. Zo ook Eindhoven.

 

 logo wise city +BNSP- 20170629 resize

 

Waar we bij smart cities vaak focussen op de harde kant van dit thema, namelijk de techniek, is men zich er in Eindhoven van bewust dat de zachte kant, dus het sociale, emotionele en menselijke aspect, minstens zo belangrijk is. Wat voor impact hebben al die technische innovaties op ons dagelijks leven en onze leefomgeving? En hoe integreren we dat in de processen van ruimtelijke ordening? En hoe anticiperen we op toekomstige ontwikkelingen waarvan we nu de impact nog maar moeilijk kunnen inschatten?

Dat het plannen vanuit de blauwdruk achter ons ligt, daar is iedereen het wel over eens. In Eindhoven probeert men de stap te maken van Blueprint Planning naar Social Design. Dus niet zozeer een Smart City, maar vooral een Wise City.

PROGRAMMA

10:00 -12:00        Excursie door Smalle Haven, Stratums Eind en het NRE-Terrein (OV), Start bij Usine
12:00 – 13:00      Lunch op eigen gelegenheid
13:00 – 13:15      Ontvangst met koffie | thee in het Designhuis
13:15                    Welkom door de Dagvoorzitter

PRESENTATIES 13:30 – 14:30

  • Wise City, Anne van Strien, Ruimtemaker bij BEECKK Ruimtemakers
  • Van Blue Print naar Social Design, Rocco Verdult, Studio Rocco Verdult
  • Crowd management, Tinus Kanters, projectmanager  Living Lab Stratumseind, Ditss en Gemeente Eindhoven
  • Reflectie op de presentaties

PAUZE

WORKSHOPS 15:00 – 16:00

16:00 – 17:00    Plenaire terugkoppeling workshops
17:00 – 18:00    Afsluiting en borrel

 

SCHRIJF JE NU IN!

05102017 Omgevingstournee BNSP Eindhoven
Bezig met versturen

 

Omgevingstour BNSP

_pilots_op_kaart

In opdracht van het Ministerie van I&M heeft een consortium van BNSP-leden gewerkt aan het rapport Pilots omgevingsvisie 2014-2016 dat in januari 2016 is verschenen.

De BNSP heeft in 2016 mede naar aanleiding van de uitkomst van dit rapport De Omgevingstour georganiseerd en deze wordt in 2017 gecontinueerd. Thema’s, casussen, problematieken, uitdagingen en verbindingen die direct in verband staan met de nieuwe Omgevingswet vormen de inhoud van de verschillende locatiegerichte bijeenkomsten. Vakgenoten, overheden, ondernemingen vinden en inspireren elkaar in de thema’s van de omgevingsvisie die op locatie een belangrijke rol spelen en waarvan de uitkomsten als inspiratie kunnen dienen ook voor overige locaties met vergelijkbare vraagstellingen.

 

 Download hier het Eindrapport Pilots omgevingsvisie dat mede als inspiratie heeft gediend voor de Omgevingstour van de BNSP.

OmgevingsTour Eindhoven | Smart City – Wise City | 5 oktober 2017

Een van de opgaven in de nieuwe omgevingswet is Smart Cities en hoe om te gaan met de nieuwe technologieën die deze slimme steden met zich meenemen.  Slimme snelwegen, 3D-geprinte bruggen en woningen, sensoren in de openbare ruimte, domotica, smart grids, big data voor planprocessen;
ze zijn er allemaal al en het is nog maar het begin. Elke zichzelf respecterende stad heeft dan ook een smart city programma. Zo ook Eindhoven. 

 

logo wise city +BNSP- 20170629 resize

Waar we bij smart cities vaak focussen op de harde kant van dit thema, namelijk de techniek, is men zich er in Eindhoven van bewust dat de zachte kant, dus het sociale, emotionele en menselijke aspect, minstens zo belangrijk is. Wat voor impact hebben al die technische innovaties op ons dagelijks leven en onze leefomgeving? En hoe integreren we dat in de processen van ruimtelijke ordening? En hoe anticiperen we op toekomstige ontwikkelingen waarvan we nu de impact nog maar moeilijk kunnen inschatten? 

Dat het plannen vanuit de blauwdruk achter ons ligt, daar is iedereen het wel over eens. In Eindhoven probeert men de stap te maken van Blueprint Planning naar Social Design. Dus niet zozeer een Smart City, maar vooral een Wise City. Wil je weten hoe? Kom dan naar de omgevingstour in Eindhoven. 

 

Ochtendprogramma, facultatief:

Excursie door Smart Eindhoven met een bezoek aan Smalle Haven, Stratumseind en het in ontwikkeling zijnde NRE-Terrein. De excursie vindt plaats van 10:00 tot 12:00 en vertrekt vanaf Restaurant Usine.

Middagprogramma:

Deze vindt plaats in het Designhuis en start om 13:00.

Naast 2 plenaire presentaties volgen workshops waarmee jij aan de slag gaat en waarvan de resultaten ook weer plenair worden terug gekoppeld.

Workshopthema’s (ov):

  • Openbare Ruimte
  • Social Design
  • Wise City
  • Nieuwe Communities, 30- | 60+
  • Big Data

Nadere informatie over sprekers, workshopleiders en definitieve tijden volgt zsm.

Foto © Eindhoven 247

Schrijf je nu alvast in!

05102017 Omgevingstournee BNSP Eindhoven
Bezig met versturen

 

 

 

 

 

 

 

Verslag Omgevingstour Zwolle | integraal werken moet, maar hoe doe je dat dan | 18 mei 2017

Op 18 mei vond de OmgevingsTour Opgaven Verbinden plaats in Zwolle. De Gemeente Zwolle vraagt zich in het kader van de opstelling van de Omgevingsvisie af, hoe het de grootse opgaven die op de stad afkomen in kan passen in de behoeftes en noodzakelijke aanpassingen voor een toekomstbestendig Zwolle. Het integraal werken binnen de multidisciplinaire opgaven lijkt een vanzelfsprekendheid maar is in praktijk weerbarstig en een verschrikkelijk moeilijk vorm te geven proces.

De Omgevingsvisie is complex. Veel verschillende partijen vinden iets en hoe kan je dat dan verbinden. Welke keuzes worden gemaakt en hoe worden deze keuzes gepresenteerd. Welke toekomstvisies spelen er in Zwolle en hoe zijn deze te implementeren in een nieuw Omgevingsplan.

Kortom complexiteit alom.

Om inzage te krijgen in deze complexe materie maar ook om vragen te stellen en antwoorden te krijgen is de OmgevingsTour Zwolle georganiseerd door de BNSP in samenwerking met de Gemeente Zwolle.

Daartoe worden twee plenaire presentaties gegeven, om vervolgens met een panel van deskundigen en de aanwezige deelnemers de discussie over het thema, aan de hand van stellingen, aan te gaan. De middag werd op inspirerende wijze gemodereerd door Bart Buijs, Directeur van Het Oversticht.

De opkomst was goed en de middag had een bijzonder interessant verloop waarbij veel interactie plaats vond tussen de experts en de genodigden. We kunnen terugblikken op een zeer geslaagde OmgevingsTour.

Download hier de presentatie van Saskia Engbers, projecttrekker Omgevingsvisie Zwolle

Download hier de presentatie van Willem Buunk, directeur van Waardenbenadering leefomgeving en tot 1 juni lector Area Development Windesheim .

Download hier het verslag van de middag.

 

 

OmgevingsTour Zwolle |

Foto: Gemeente Zwolle

OMGEVINGSVISIE ZWOLLE | OPGAVEN COMBINEREN

SCHRIJF JE IN!

Datum: 18 mei 2017

Tijd :13.00 – 17.00

Locatie: BrainZ

De gemeente Zwolle stelt een omgevingsvisie op. Een integrale visie op de gehele fysieke leefomgeving. Een visie die flexibel, adaptief en toekomstgericht is. Opgesteld in co-creatie samen met de Zwollenaren. Een visie die antwoord geeft op de opgaves van Zwolle. Maar hoe doe je dat? Wie doet wat en wat doen we niet? Wat zijn die opgaven eigenlijk en is de organisatie klaar voor een nieuwe aanpak?

 Waar structuurvisies vooral een ruimtelijk feestje waren, moeten we nu in de omgevingsvisie opgaven in de fysieke leefomgeving met een aangescherpte ambitie integraal benaderen. De gewenste kwaliteit van de leefomgeving is meer dan ruimtelijke kwaliteit. Het gaat ook om veiligheid, gezondheid en duurzaamheid, maar met behoud van ‘politiek-bestuurlijke afwegingsruimte’. In Zwolle, net als elders in ons land, zijn planologen en stedenbouwkundigen meer dan ooit op zoek naar hun nieuwe rol in dit proces.

Meer info en inschrijving

Verslag OmgevingsTour Water als Kwaliteitsimpuls | Heerhugowaard | 6 april 2017

Datum: 6 april 2017

Locatie: Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier | Heerhugowaard

Thema: Water als Kwaliteitsimpuls

Verslag: Jeroen Gorisse

Vice Dijkgraaf Rob Veenman van het HHNK opent de middag. Jef Mühren, directeur van Mooi Noord-Holland, en moderator van deze middag, introduceert het programma.

Urhahn | Ad de Bont |Verzilting vraagt om innovatie

Ad de Bont, partner en stedenbouwkundige bij Urhahn Urban Design, bijt het spits af met zijn presentatie over de Wateragenda van West-Friesland; een structuurschets op strategisch schaalniveau, die de knelpunten en gevaren, maar ook kansen en ambities van water in dit gebied in kaart brengt. West-Friesland kent meerdere opgaven: waterberging, waterveiligheid, tegengaan van verzilting. Per regio in het gebied heeft Urhahn stedenbouw en Strategie een  agenda opgesteld die de verschillende problemen omzetten in oplossingen en kwaliteitsimpulsen. Daarnaast komen tal van projectvoorbeelden aan bod waarbij water leidend is, onder andere in de agrarische sector.

ad de bont

Sleutelwoord blijkt samenwerking en betrekken van bewoners en gebruikers van de gebieden om gezamenlijk naar de oplossing te zoeken die van een probleemstellend gegeven omgezet kunnen worden naar een kwaliteit stellende oplossing. Daarvoor zijn er een aantal wijsheden in het leven geroepen, die naast ontwerpers ook andere disciplines aanspreken waaronder: “Een slimme boer gaat bewust met water om” en “Verzilting vraagt om innovatie”. Link naar de wateragenda

De Urbanisten |The Blue Commons

Tweede spreker is Dirk van Peijpe, medeoprichter van De Urbanisten. Hij vertelt over het principe van The Blue Commons, slim ontworpen openbare ruimtes die plek bieden aan de gevolgen van wateroverlast. Daarmee wordt wateroverlast getransformeerd van probleem naar creatie ten behoeve van de leefbaarheid van de plek. Een goed voorbeeld hiervan is het Benthemplein in Rotterdam, dat is ingericht als een Waterplein. Dit slim ontworpen openbare plein biedt voor 90 % van het jaar ruimte aan recreatie en verblijf en gedurende 10 % van het jaar functioneert het als wateropvang. Zo kan piekneerslag worden opgevangen en wateroverlast worden voorkomen. Anders dan normale watersystemen wordt er hier niet gewerkt met ondergrondse buizen, maar met open goten die het water zichtbaar transporteren en voor iedereen inzichtelijk maken wat wateroverlast is en hoe het wordt afgevoerd. Ook “ZOHO Climate Proof District” in Rotterdam is een goed voorbeeld van hedendaags watermanagement waarbij oplossingen worden gevonden die de leefbaarheid en veiligheid van een stadsdeel of gebied ten goede komt. Ook hier wordt uitgegaan van participatie met bewoners en gebruikers van een gebied. Er worden onder andere regenstraten toegepast, straten die hemelwater de kans bieden te infiltreren in de grond, en regentuinen die bijdragen aan het onthardingsproces en bewoners samenbrengen.

dirk urbanisten

Verdieping in deelsessies

Na de inspirerende inleidende verhalen van Ad de Bont en Dirk van Peijpe, is er het tweede deel van de middag ruimte voor verdieping. Daarvoor worden drie casussen geïntroduceerd, opgaven op het gebied van water. De casussen worden kort toegelicht door de casushouders, waarna de deelnemers zich verspreiden om zich vast te bijten in de door hun gekozen casus.

Het Kanaal van Alkmaar, lust of last?

Ricsi van Beek, werkzaam bij de gemeente Alkmaar als sociaal-geograaf en stedenbouwkundige, vertelt over het Noordhollandsch Kanaal, dat Alkmaar doorkruist en de hoofdrol speelt in deze casus.

Bij de casus over hoe het kanaal door Alkmaar ontwikkeld kan worden, verschuift het zwaartepunt al snel van een kanaal met een stedelijk karakter naar een groen-blauwe zone door de stad. Het groen- blauwe karakter kan juist een meerwaarde zijn voor de stad omdat niet alleen de randen van het kanaal hier profijt van hebben, maar het groen ook de wijken in kan worden getrokken. Het gebied moet ontwikkeld gaan worden door middel van één visie waarbij er een aantal zwaartepunten zijn die eerst geactiveerd kunnen worden, zodat de overige plekken hier op mee kunnen liften.

ricsi van beek

Langedijk ontwikkelt met Water

Marianne Zeedijk, adviseur stedenbouw, landschap en ruimtelijke ordening bij de gemeente Langedijk, neemt ons mee in haar verhaal over de visie Langedijk ontwikkelt met water.

Er is al veel geïnvesteerd in Langedijk en met succes. De waterwegen zijn met elkaar verbonden, het cultuurhistorisch landschap mag zich verblijden in steeds meer aandacht van dagjesmensen. De voor- en achtergrachten die aan weerskanten van de lintbebouwing aanwezig zijn, hebben een enorme kwaliteitsimpuls gekregen en worden weer opnieuw gewaardeerd, maar… het trekken van mensen naar het gebied, noodzakelijk voor zowel economische als ecologische en recreatieve ontwikkeling, blijft achter. Langedijk is de verborgen parel, het “1000-eilandenrijk”. Hoe kan Langedijk investeren zowel planologisch als anderszins, om het gebied beter bekend te laten worden bij bezoekers en om de kwaliteit ervan te borgen voor de toekomst?

Naast meerdere investeringsvoorstellen die allen min of meer te maken hebben met een toeristisch recreatieve interactie, zoals dagtochten, sloepennetwerk, waterverbindingen, strand- en zwemgelegenheden en grootschalige evenementen voor jongeren wordt door de deelnemers vastgesteld dat Langedijk is gebaat bij een langzame maar gestage ontwikkeling. De kwetsbaarheid van he prachtige landschap vraagt daarom.

De verbindingen met de omliggende regio, zeker het stedelijke Heerhugowaard, zijn niet optimaal. De dijk die tussen het stedelijk gebied en het landelijke Langedijk ligt, wordt als scheidend ervaren. Hoe betrek je de dijk als verbindend element. En hoe laat je stromen vanaf deze dijk het (bebouwde) landschap intrekken?

marianne zeedijk

Je hebt de blauwe verbinding (het water) en de groen-rode verbinding (de dijk); hoe knoop je die aan elkaar zodat een logische ruimtelijke indeling en verbinding ontstaat zodat Langedijk meer betrokken raakt bij de gehele regio. Startpunt voor deze verbinding is het treinstation van Heerhugowaard. Juist daar zouden investeringen en samenwerkingsverbanden moeten worden aangegaan om de overstap van stedelijk naar landelijk gebied te benadrukken. Dit kan interactief, virtueel of anderszins visueel, zodat men zich bewust wordt van de schoonheid en uniciteit van het landschap dat achter de stad ligt. In het kader van de Omgevingsvisie zou de samenwerking nadrukkelijker in beeld moeten worden gebracht zodat zowel Heerhugowaard als Langedijk hiervan kunnen profiteren. Om verrommeling tegen te gaan langs het spoortraject zouden hier wederzijdse investeringen wellicht op zijn plek zijn om deze grenszonering tussen stad en land uit te buiten.

De zeewering, stedelijk uitbreidingsgebied?

Willem Stam, strategisch adviseur bij de gemeente Den Helder, vertelt samen met Frits op ten Berg, stedenbouwkundige bij de gemeente Den Helder, en Jolanda de Schiffart, projectleider water bij Arcadis, over de hoge dijk die de stad Den Helder scheidt van de zee.

Den Helder profileert zich als het uiterste puntje van Nederland: “Land’s end”, omgeven door water. De Noordzee, Het Marsdiep en de Waddenzee omarmen de stad. Gekscherend wordt de term “Driezeeën-punt” geïntroduceerd. De harde zeedijk vormt op dit moment een fysieke belemmering en zorgt ervoor dat er geen contact is tussen de stad en de kust. Deze harde grens kan worden ontwikkeld tot een heus dijklandschapspark maar zal dan ook een logische verbinding met de stad moeten maken. Het is belangrijk dat de route van het station naar de zee duidelijk en aantrekkelijk is voor bewoners en toeristen. Dat geeft een impuls aan de stad en zorgt ervoor dat de rust en de ruimte, twee belangrijke kernbegrippen voor de kaap, optimaal worden ervaren.

den helder

Om dit mogelijk te maken, dient er op grotere schaal te worden gekeken naar het vraagstuk. Als er bijvoorbeeld niet alleen wordt gefocust op de route van het station naar de zee, maar ook de route naar andere belangrijke punten in de stad, ontstaat er een zogenaamd “rondje Den Helder”. Verschillende punten in de stad worden zo met elkaar verbonden, zoals het Museumkwartier met horeca en winkels en de Oude Rijkswerf met historie en cultuur. De stad krijgt hierdoor een belangrijke impuls aan identiteit en aan kwaliteit. De zeewering wordt logischerwijs opgenomen in de stadsbeleving en vice versa waardoor er meer identiteit, verbondenheid, eenheid en kwaliteit ontstaat in het gebied als geheel.

Terugkoppeling

Na de verdieping van de casussen volgt de plenaire terugkoppeling. Moderator Jef Mühren, directeur van Mooi Noord-Holland, haalt enkele discussiepunten aan waar het publiek vervolgens weer op reageert. Het is een zeer interactieve terugkoppeling waarbij kritisch wordt gekeken naar de casus en de mogelijkheden die eruit voortvloeien.

jef muhren

De middag wordt afgesloten met een borrel waarbij de discussies naar aanleiding van de casussen wordt voortgezet onder het genot van een hapje en een drankje. De BNSP dankt het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier voor de samenwerking en  voor het bijzondere gastheerschap dat het Waterschap aan de middag heeft geboden.

Recent nieuws

Uit het netwerk

2020 AAO Design Matters Conference: Call for Presenters

2020 AAO Design Matters Conference: Call for Presenters We are now inviting proposals for conference breakout sessions. These sessions will take place virtually on December.

Lees verder
Blog

De omgevallen boekenkast | NOVICE

Door Tjerk Ruimschotel Tenzij ik me hevig vergis, is nogal onopgemerkt de definitieve Eerste Nationale Omgevingsvisie (gekoosnaamd NOVI) met de ondertitel Duurzaam perspectief voor onze.

Lees verder
BNSP

De woonwijk als noviteit, twee teams geselecteerd!

Twee teams gaan hun vrijmoedige ideeën voor Geleen Centrum uitwerken. Uit een enorme stapel met 47 plannen zijn twee verschillende teams geselecteerd die hun idee.

Lees verder

Agenda

27 oktober 2020

10:00 tot 11:00

AON webinair gecancelled!

16 december 2020

18:30 tot 20:30BNSP

ALV 2020

11 februari 2021

20:00 tot 21:30BNSP

Presentatie Milikowski verplaatst